To takie proste!
Przedszkole Samorządowe nr 1
Strona głowna  /  Kącik logopedyczny
Kącik logopedyczny
                                                                     
                                                                 

   ROZWÓJ MOWY DZIECKA W OKRESIE PRZEDSZKOLNYM


Mowa odgrywa szczególnie ważną rolę w prawidłowym rozwoju dziecka, stanowi podstawę rozwoju osobowości i prawidłowego przebiegu procesów myślowych.
Wiek przedszkolny (od 3-6 roku życia) to okres swoistej mowy dziecięcej:
  • Dziecko zaczyna odróżniać głoski: s, z, c, dz - od ich miękkich odpowiedników.
  • Pojawiają się lub utrwalają głoski: sz, cz, ż, dż.
  • Pojawia się głoska „r”  wcześniej zastępowana przez l lub j.
  • Pod koniec tego okresu następuje różnicowanie  takich szeregów głosek jak: s, z, c. dz – ś, ź, ć, dź – sz, ż, cz, dż.
  • Mowa nie jest jeszcze doskonała występują przestawienia dźwięków, skróty wyrazowe, zlepki wyrazowe.
  • Jeżeli  dziecko 5-6 letnie ma problemy z prawidłową wymową należy mu pomóc logopedycznie.
  • Dziecko 6- letnie powinno mówić poprawnie zachowując właściwy akcent, rytm i melodie.
 Najczęściej występujące u dzieci w wieku przedszkolnym trudności artykulacyjne:
  1. Nieprawidłowa wymowa głosek: s, c, z, dz. - zastepowanie ich przez sz, ż, cz, dż, ś, ż,ć, dź.
  2. Nieprawidłowa wymowa głosek: sz, ż, cz, dż - zastepowanie ich przez:s, z, c, dz. ś, ź, ć, dź.
  3. Nieprawidłowa wymowa głoski r - zastępowanie jej przez - l lub j
  4. Nieprawidłowa wymowa głosek: k, g.- zastepowanie ich przez t, d
  5. Ubezdźwięcznienie - gloski dźwięczne zamieniane są na odpowiednie bezdżwięczne.
Źródło : G. Demelowa. Elementy logopedii.  
 

GDY WYMOWA DZIECKA JEST NIEPRAWIDŁOWA

W przypadku zaburzenia mowy, dziecko ma szczególnie trudności w: 
  •  porozumiewaniu się z najbliższymi członkami rodziny oraz rówieśnikami,
  • wykonywaniu zadań w sytuacjach wymagających mówienia,
  • zgłaszania własnych potrzeb i kontaktowaniu się z otoczeniem.
  • czytaniu i pisaniu.
 Dzieci z wadami artykulacyjnymi:
  • wolniej przyswajają sobie nowe słowa,
  • w ich mowie występują agramatyzmy i zniekształcenia dłuższych wyrazów,
  • wypowiadają się niechetnie,
  • nie są aktywne  na zajęciach, nie zgłaszają się,
  • narazone są  na uwagi, przedrzeźnianie, wyśmiewanie.

JAK WSPIERAĆ DZIECKO Z ZABURZONĄ MOWĄ

 
Czuwanie  nad  przebiegiem jej rozwoju  od najwcześniejszego dzieciństwa jest ważnym zadaniem rodziny, przedszkola a następnie szkoły.
 
Oto kilka zasad jak postępować z dzieckiem z zaburzeniami mowy:
  • Należy mówić do dziecka powoli i wyraźnie.
  • Trzeba słuchać uważnie wypowiedzi, zadawać dodatkowe pytania, ponieważ przyczynia się to do rozwoju mowy,
  • Nie wolno żądać od dziecka kilkakrotnego powtzrzania danego słowa, zawstydzać czy karać za wadliwą wymowę, bo hamuje to chęć mówienia.
  • Jeśli dziecko rysuje i pisze lewą ręką , nie nalezy zmuszać go do przekładania narzędzia  piśmienniczego  do prawej ręki, ponieważ prowadzi to do zabirzeń  mowy a szczególnie jąkania.
  • Przed nauką prawidłowej wymowy głosek warto wprowadzić ćwiczenia kształtujące sprawnośc narządów mowy, w innym przypadku mogą powstawać błędne nawyki, które bardzo trudno zlikwidować.
DZIAŁANIA NASZEGO PRZEDSZKOLA

W naszym przedszkolu w ramach działań „Wszystkie dzieci mówią poprawnie” realizujemy nastepujące działania:
  • We wrześniu każdego roku przeprowadzane jest wprzedszkolu przez logopedę (za zgodą rodziców) przesiewowe badanie mowy dzieci 5 - i 6 – letnich.
  • Dzieci mające trudności z poprawną artykulacją  kierowane są na dalszą diagnozę logopedyczną oraz do lekarzy specjalistów: laryngologa i ortodonty.
  • Prowadzone są grupowe zabawy logopedyczne "Gimnastyka buzi i języka”, w których uczestniczą 5- i 6- letnie z zaburzeniami mowy.
  • Prowadzona jest indywidualna terapia logopedyczna z dziećmi niepełnosprawnymi.

  PROPOZYCJE ĆWICZEŃ LOGOPEDYCZNYCH

 Ćwiczenia słuchowe:
  1.  „Co słyszę?” – dzieci siedzą z zamkniętymi oczami i nasłuchują, rozpoznają odgłosy dochodzące z sąsiedztwa, ulicy.
  2.  „Zgadnij, co wydało dźwięk?” – uderzanie pałeczką w szkło, fajans, metal, kamień, drewno itp. Toczenie różnych przedmiotów po podłodze / np. piłki, kasztana, kamienia/, rozpoznawanie odgłosu przez dzieci.
  3.  Rozpoznawanie różnych przedmiotów w zamkniętym pudełku po wydawanym odgłosie – groch, kamyki, gwoździe, cukier, kasza itp.
  4.  Uderzanie o siebie klockami, łyżeczkami, garnuszkami; uderzanie łyżeczką o pustą szklankę, o szklankę z wodą, klaskanie, darcie papieru, gniecenie papieru, przelewanie wody( z wysokości, z niska), drapanie po szkle, papierze, stole.
  5.  Rozpoznawanie głosu, szmeru, źródła dźwięku – miejsca, kierunku, odległości, ilości dźwięków (dużo- mało),głośności ( cicho – głośno).
  6.  Szukanie ukrytego zegarka, radia, dzwoniącego budzika.
  7.  Rozróżnianie i naśladowanie głosów zwierząt: kota, psa, krowy, kury, koguta, kaczki, gęsi itp.
  8.  Rozróżnianie odgłosów pojazdów: samochodu, pociągu, motoru, traktora itp.
  9.  Rozpoznawanie po dźwięku różnych urządzeń domowych, np. odkurzacz, mikser, suszarka, pralka itp.
  10. Wydzielanie sylab w wyrazach poprzez wystukiwanie sylab, wyklaskiwanie, badanie ile razy opadnie żuchwa / na ręce/ przy wybrzmiewanie sylab.
  11. Nazywanie obrazków – dziecko kończy wyraz po pierwszej sylabie .
  12. Dzielenie na sylaby imion dzieci / na początku łatwych/.
  13. Wyszukiwanie imion dwu- i trzysylabowych.
  14. Wyszukiwanie słów z podaną przez n-la sylabą.
  15. Wyszukiwanie imion rozpoczynających się od samogłoski, następnie od podanej spółgłoski.
  16. Wydzielanie spółgłosek nagłosowych przez przedłużanie nagłosu, np. ssssamolot, szszszafa. Przy pomocy ilustracji –wyszukiwanie przedmiotów, których nazwy rozpoczynają sią na daną głoskę.
  17. Dzielenie na głoski łatwych a następnie coraz trudniejszych 

Ćwiczenia oddechowe:
  1.  Wdech nosem ( usta zamknięte) i wydech ustami.
  2.  Dmuchanie na płomień świecy.
  3.  Dmuchanie na piłeczkę pingpongową, wyścigi piłeczek. 
  4.  Dmuchanie na kulkę z waty, na wiatraczek.
  5.  Chłodzenie „ gorącej zupy” – dmuchanie ciągłym strumieniem.
  6.  „ Zdmuchiwanie mlecza” – długo, aż spadną wszystkie nasionka.
  7.  Chuchanie na zmarznięte ręce.
  8.  Naśladowanie lokomotywy – wydmuchiwanie „nadmiaru pary” – ffff, szszsz.
  9.  Naśladowanie balonika – wypuszczanie powietrza z jednoczesnym odgłosem „ sssss”.
  10.  Nadmuchiwanie balonika.
  11.  Naśladowanie syreny – „ eu-eu- eu”, „ au-au-au” – na jednym wydechu.
  12. Wyścigi chrupek – dmuchanie w parach.
  13. Dmuchanie na piórko, aby nie spadło.
  14. Liczenie na jednym wydechu.
  15. Powtarzanie zdań na jednym wydechu – najpierw krótkich, potem coraz dłuższych.
  16. Powtarzanie zdań szeptem.
  17. Naśladowanie śmiechu różnych osób:
  • staruszki: che- che- che
  • kobiety: wesołe cha- cha- cha
  • mężczyzny: ho- ho- ho
  • dziewczynki: piskliwe, chichotliwe chi- chi- chi.
 
Ćwiczenia warg:
  1.  Wymawianie na przemian „ a-o” przy maksymalnym oddaleniu od siebie wargi górnej i dolnej.
  2.  Oddalanie od siebie kącików ust – wymawianie „ iii”.
  3.  Zbliżanie do siebie kącików ust – wymawianie „ uuu”.
  4.  Naprzemienne wymawianie „ i – u”.
  5.  Cmokanie.
  6.  Parskanie / wprawianie warg w drganie/.
  7.  Masaż warg zębami ( górnymi dolnej wargi  i odwrotnie).
  8.  Dmuchanie na płomień świecy, na watkę lub piłkę pingpongową.
  9.  Układanie ust jak przy wymowie samogłosek ustnych, z wyraźną, przesadną artykulacją warg, np. w kolejności: a- i-o-u-y-e,  u-a-i-o-e-y,  o-a-y-i-u,  e-y-i-o-a-u,  u-i-y-a-o.
  10.  Wymowa samogłosek w parach: a-i, a-u,  i-a,  u-o,  o-i,  u-i,  a-o, e-o  itp.
  11.  Wysuwanie warg w „ ryjek”, cofanie w „ uśmiech”.
  12.  Wysuwanie warg w przód, następnie przesuwanie warg w prawo, w lewo.
  13.  Wysuwanie warg w przód, następnie krążenie wysuniętymi wargami.

Ćwiczenia języka

  1. Głaskanie podniebienia” czubkiem języka, jama ustna szeroko otwarta.
  2.  Dotykanie językiem do nosa, do brody, w stronę ucha lewego i prawego.
  3.  Oblizywanie dolnej i górnej wargi przy ustach szeroko otwartych / krążenie językiem/.
  4.  Wysuwanie języka w przód i cofanie w głąb jamy ustnej.
  5.  Kląskanie językiem.
  6.  Dotykanie czubkiem języka na zmianę do górnych i dolnych zębów, przy maksymalnym otwarciu ust / żuchwa  opuszczona/.
  7.  Język wysunięty w kształcie grota wykonuje poziome ruchy wahadłowe od jednego do drugiego kącika ust.
  8.  Rurka – wargi ściągnięte  i zaokrąglone unoszą boki języka.
  9.  Język lekko wysunięty opiera się na wardze dolnej i przyjmuje na przemian kształt „łopaty” i „grota”.
  10.  Ruchy koliste języka w prawo i w lewo na zewnątrz jamy ustnej.
  11.  Oblizywanie zębów po wewnętrznej i zewnętrznej powierzchni dziąseł pod wargami. Usta zamknięte. 
Ćwiczenia usprawniające podniebienie miękkie

  1. Wywołanie ziewania przy nisko opuszczonej szczęce dolnej.
  2.  Płukanie gardła ciepłą wodą.
  3.  „ Chrapanie” na wdechu i wydechu.
  4.  Głębokie oddychanie przez usta przy zatkanym nosie i odwrotnie.
  5.  Wymawianie połączeń głosek tylnojęzykowych zwartych z samogłoskami, np. ga, go, ge, gu, gy, gi,   gą, gę, ka, ko, ke, ky, ki, ku, ak, ok, ek, ik, yk, uk…
  6.  Wypowiadanie sylab / jak wyżej/ i logatomów: aga, ogo, ugu, eke, yky, ygy, iki, Igi, ago, egę itp.
  7. Nabieranie powietrza nosem i zatrzymanie w jamie ustnej. Policzki nadęte. Początkowo nadymać policzki z zatkanym nosem, a następnie próbować połykać powietrze.
  8.  
Ćwiczenia policzków

  1. Nadymanie policzków – „ gruby miś”.
  2. Wciąganie policzków – „ chudy zajączek”.
  3. Nabieranie powietrza w usta i zatrzymanie w jamie ustnej, krążenie tym powietrzem, powolne wypuszczanie  powietrza.
  4. Naprzemiennie „ gruby miś” – „ chudy zajączek”.
  5. Nabieranie powietrza w usta, przesuwanie powietrza z jednego policzka do drugiego na zmianę.  


Ostatnia aktualizacja: 2014-12-15